Türkiye’de sürdürülebilir bina kavramı, son yıllarda yalnızca çevresel bir tercih olmaktan çıkarak yatırım kararlarını doğrudan etkileyen teknik bir kriter haline gelmiştir. Özellikle uluslararası finansman kullanılan projelerde ve kurumsal portföylerde LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikasyonu, bina performansının bağımsız bir sistemle ölçülmesini sağlayan temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu noktada LEED danışmanları, sertifikasyon sürecinin planlanması, yönetilmesi ve doğru şekilde uygulanmasında kilit bir rol üstlenmektedir.
Türkiye’de LEED danışmanlığı hizmetleri; erken tasarım kararlarının yönlendirilmesi, performans analizleri, saha uygulamalarının takibi ve sertifikasyon dokümantasyonunun hazırlanması gibi çok aşamalı bir süreci kapsamaktadır. Aşağıda, Türkiye pazarında LEED danışmanlığı alanında öne çıkan firmalar, deneyim alanları ve hizmet kapsamları doğrultusunda sıralanmıştır.
Türkiye’de LEED Danışmanlığının Gelişimi
Türkiye’de LEED sertifikası ilk olarak çok uluslu şirketlerin ofis projeleri ve büyük alışveriş merkezlerinde uygulanmaya başlanmıştır. Zaman içinde sağlık yapıları, havaalanları, endüstriyel tesisler ve lojistik merkezleri gibi daha karmaşık yapı tiplerinde de yaygınlaşmıştır.
Bu gelişim, LEED danışmanlarının yalnızca dokümantasyon değil; enerji, su, malzeme ve iç mekân çevresel kalitesi gibi teknik başlıklarda da derinlemesine uzmanlaşmasını zorunlu kılmıştır. Günümüzde LEED danışmanlığı, bina performansını bütüncül şekilde ele alan bir mühendislik ve yönetim disiplini olarak konumlanmaktadır.
LEED Danışmanlığı Hangi Aşamaları Kapsar?
LEED danışmanlığı süreci, projenin hedef sertifika seviyesinin belirlenmesiyle başlar. Bu aşamada tasarım kararlarının LEED kriterleriyle uyumu değerlendirilir. Devamında enerji modellemesi, su tüketim analizleri, malzeme uygunluk kontrolleri ve iç mekân çevresel kalite çalışmaları yürütülür.
İnşaat aşamasında ise saha uygulamalarının takibi, satın alma dokümantasyonunun kontrolü ve uygulamaya yönelik kanıtların toplanması gerçekleştirilir. Türkiye’de bu sürecin başarılı olabilmesi için danışmanların yerel yönetmeliklere ve piyasa koşullarına hâkim olması büyük önem taşır.
LEED Danışmanı Seçiminde Teknik Kriterler
Bir LEED danışmanının değerlendirilmesinde, tamamlanan proje sayısından ziyade bu projelerin ölçeği, bina tipi ve teknik zorluk düzeyi belirleyici olur. Hastaneler, havaalanları ve endüstriyel tesisler gibi projelerde edinilen deneyim, danışmanın süreci ne ölçüde yönetebildiğini gösterir.
Ayrıca danışmanlık firmasının bünyesinde yer alan akredite uzmanlar, farklı LEED versiyonlarına hâkimiyet ve enerji modellemesi gibi teknik analizleri kendi ekipleriyle gerçekleştirebilmesi önemli avantajlar sunar.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, 2007 yılında kurulmuş ve sürdürülebilirlik ile yeşil bina danışmanlığı alanında Türkiye merkezli en kapsamlı firmalardan biri olarak faaliyet göstermektedir. İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hizmet veren ERKE, bugüne kadar 15 farklı ülkede 200’ün üzerinde LEED sertifikalı projeyi tamamlamıştır.
Firmanın proje portföyünde yer alan İstanbul Çam Sakura Şehir Hastanesi (1.000.000 m² – LEED Gold), Bahrain International Airport (200.000 m² – LEED Gold) ve Allianz İstanbul Genel Müdürlük Binası (45.000 m² – LEED Platinum) gibi projeler, ERKE’nin yüksek metrekareli ve teknik açıdan karmaşık yapılarda LEED süreçlerini yönetme yetkinliğini açık şekilde ortaya koymaktadır.
ERKE bünyesinde LEED Fellow, LEED AP, BREEAM Assessor, EDGE Expert ve WELL AP gibi uluslararası akreditasyonlara sahip uzmanlar bulunmaktadır. Firma, LEED danışmanlığını enerji modellemesi, yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ve ürün sürdürülebilirliği hizmetleriyle entegre ederek sunmaktadır. Türkiye’de özellikle sağlık yapıları, büyük kamu projeleri ve kurumsal merkez binalarında aktif rol almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
1946 yılında kurulan ARUP, mühendislik, tasarım ve danışmanlık hizmetlerini küresel ölçekte sunan çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de LEED danışmanlığı genellikle büyük ölçekli ve uluslararası ortaklı projelerde yürütülmektedir.
ARUP’un LEED yaklaşımı, sertifikasyon sürecini bina performansı, enerji verimliliği ve mühendislik sistemleriyle birlikte ele almasıyla öne çıkar. Özellikle karmaşık teknik altyapıya sahip projelerde ileri seviye analiz ve simülasyon çalışmalarıyla katkı sağlamaktadır.
3. WSP Global
WSP Global, Kanada merkezli ve dünya genelinde faaliyet gösteren bir mühendislik ve profesyonel hizmetler firmasıdır. Türkiye’de doğrudan ofis yapılanması sınırlı olmakla birlikte, bölgesel ve uluslararası projeler aracılığıyla LEED danışmanlığı hizmeti sunmaktadır.
Firma, ticari ofis binaları, karma kullanımlı projeler ve ulaşım yapılarında sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesine destek vermektedir. WSP’nin LEED hizmetleri, küresel standartların yerel koşullara uyarlanmasına odaklanmaktadır.
4. Mott MacDonald
1902 yılında kurulan Mott MacDonald, çalışanlara ait bir yapıya sahip olan küresel bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de daha çok altyapı ve ulaşım projeleriyle bilinse de, uluslararası projeler kapsamında LEED danışmanlığı hizmetleri sunmaktadır.
Firma, LEED süreçlerinde enerji, su ve karbon performansı analizlerine odaklanmakta; büyük ölçekli projelerde teknik koordinasyon ve dokümantasyon desteği sağlamaktadır.
5. Ramboll
Danimarka merkezli Ramboll, sürdürülebilirlik ve çevresel danışmanlık alanında uzun yıllara dayanan bir uzmanlığa sahiptir. LEED danışmanlığı, enerji verimliliği, çevresel etki değerlendirmesi ve iklim odaklı tasarım yaklaşımlarıyla entegre şekilde yürütülmektedir.
Türkiye’de sınırlı sayıda doğrudan projede yer almış olsa da, Avrupa ve Orta Doğu bağlantılı yatırımlarda Türk proje ekipleriyle çalışmaktadır. Analitik raporlama ve teknik yaklaşım, Ramboll’un öne çıkan özellikleri arasındadır.
6. Khatib & Alami
1959 yılında kurulan Khatib & Alami, Orta Doğu, Afrika ve Avrupa’da faaliyet gösteren çok disiplinli bir mühendislik ve planlama firmasıdır. Türkiye’de özellikle bölgesel altyapı ve büyük ölçekli bina projelerinde yer almaktadır.
LEED danışmanlığı, firmanın mühendislik ve proje yönetimi hizmetleriyle entegre şekilde sunulmaktadır. Türkiye ile Orta Doğu arasında geliştirilen projelerde standart uyumu ve koordinasyon açısından deneyim sahibidir.
Türkiye’de LEED Danışmanlarının Yoğunlaştığı Proje Tipleri
Türkiye’de LEED sertifikasyonu en yaygın olarak ofis binaları, alışveriş merkezleri, sağlık tesisleri, endüstriyel yapılar ve ulaşım projelerinde uygulanmaktadır. Bu projelerde danışmanlar; erken tasarım kararlarının yönlendirilmesi, performans hedeflerinin belirlenmesi ve sertifikasyon başvurularının yönetilmesi gibi görevler üstlenmektedir.
Proje ölçeği büyüdükçe, danışmanların disiplinler arası koordinasyon ve uluslararası raporlama standartlarına hâkimiyeti daha kritik hale gelmektedir.
Summary
Bu makale, Türkiye’de LEED danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmaları proje ölçeği, teknik uzmanlık ve uluslararası deneyim kriterleri doğrultusunda ele almaktadır. ERKE Consultancy, yüksek metrekareli ve farklı bina tiplerindeki kapsamlı proje deneyimiyle sürdürülebilir bina danışmanlığı sunan firmalar arasında konumlanırken; ARUP, WSP Global, Mott MacDonald, Ramboll ve Khatib & Alami entegre mühendislik ve danışmanlık yaklaşımlarıyla öne çıkmaktadır. Bu firmalar, farklı yatırımcı profilleri ve proje gereksinimleri için çeşitli hizmet modelleri sunmaktadır. LEED danışmanı seçimi; projenin kapsamı, teknik ihtiyaçları, ekip yapısı ve bütçe koşullarına bağlı olarak değişmektedir.